ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΦΟ

Γενικό Δελτίο

    

TYPE	TITLE	DATE	SOURCE	CITY, COUNTRY	WORDS	LANGUAGE
	Κύπρος: Κατάλοιπα αρχαίου χειρουργείου αποκαλύφθηκαν στην αγορά της Νέας Πάφου	20/12/2016 10:22	ΑΠΕ-ΜΠΕ του ανταποκριτή μας Α. Βικέτου	Λευκωσία, Cyprus	1024	Greek

Item Number: 17423037

   Τα κατάλοιπα ενός αρχαίου χειρουργείου εκτιμάται ότι έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην αγορά της Νέας Πάφου. Μεταξύ άλλων, βρέθηκαν δύο δωμάτια με γυάλινα αγγεία και χειρουργικά εργαλεία, ενισχύοντας την υπόθεση ότι πρόκειται για τα κατάλοιπα χειρουργείου.
   Σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, η προκαταρκτική μελέτη του υλικού το χρονολογεί στα χρόνια του Αυτοκράτορα Αδριανού, περίοδος κατά την οποία οι γραπτές πηγές αναφέρουν ότι έγινε σεισμός και που οι σημερινοί ερευνητές την τοποθετούν στο 126 μ.Χ. Επίσης, προκαταρκτικές έρευνες δείχνουν ότι «τα ευρήματα αυτά μοιάζουν με αυτά που βρέθηκαν στην οικία του χειρουργού στην Πομπηία όπως και με άλλα που βρέθηκαν στο "γραφείο του οφθαλμίατρου" στη Λυών».
    Τις ανασκαφές και έρευνες κατά το 2016 διεξήγαγε το Τμήμα Κλασικής Αρχαιολογίας του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας, από το Πανεπιστήμιο Jagiellonian της Κρακοβίας, υπό τη διεύθυνση της Ελληνοπολωνής καθηγήτριας, Ευδοξίας Παπουτσή- Βλάντικα, με τη χρηματοδότηση MAESTRO (από το National Science Centre).
    Οι έρευνες γίνονται στο πλαίσιο του προγράμματος Pafos Agora Project. Στόχος του προγράμματος είναι η έρευνα της αγοράς της Νέας Πάφου, πρωτεύουσας της Κύπρου κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή Περίοδο.

                                           ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΥΠΡΟΥ
    Κατά το 2016 διεξήχθησαν δύο είδη έρευνας. Την άνοιξη πραγματοποιήθηκε μελέτη των ευρημάτων προηγούμενων ανασκαφικών περιόδων, ενώ στα τέλη του καλοκαιριού-αρχές φθινοπώρου πραγματοποιήθηκε ανασκαφή. Κατά την περίοδο έρευνας, μελετήθηκαν τα αρχιτεκτονικά και κινητά ευρήματα, η στρωματογραφία της αρχαιολογικής θέσης και η κεραμική, με στόχο να ξεκαθαριστούν οι διάφορες φάσεις ζωής του χώρου. Επίσης, έγιναν έργα συντήρησης στα δάπεδα, τις λεκάνες, την τοιχοποιία και τους τοίχους.
    Οι έρευνες ήταν διεπιστημονικές, αφού περιλάμβαναν ανασκαφές στην πλατεία της πόλης, γεωφυσικές έρευνες στη περιοχή βόρεια και δυτικά της Αγοράς, αλλά και στην ίδια την Αγορά, γεω-αρχαιολογική έρευνα, όπως και επιτόπια συντήρηση των αρχιτεκτονικών καταλοίπων, αλλά και των κινητών ευρημάτων που αποθηκεύονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Επαρχίας Πάφου. Κατά το 2016, ερευνήθηκαν πέντε περιοχές εντός της αγοράς. Συγκεκριμένα, ανασκάφηκε πηγάδι, διαμέτρου περίπου 0,90 μ. και βάθους περίπου 4,88μ., μερικώς λαξευμένο σε οικοδομικό υλικό τοίχου. Το πηγάδι περιείχε κεραμική της Ελληνιστικής Περιόδου, ενώ το πιο αναπάντεχο εύρημα ήταν ένας ανθρώπινος σκελετός που βρέθηκε σε βάθος περίπου 3,5 μ. Τα σκελετικά κατάλοιπα θα τύχουν ανθρωπολογικής ανάλυσης κατά το επόμενο έτος.
   Στην Τομή IV ανασκάφηκαν κατάλοιπα τοίχου που αποτελούν τη συνέχεια του τοίχου S.17, του οποίου η μέχρι στιγμής πορεία έχει φτάσει τα 38,18 μ. Η Τομή V διανοίχτηκε, ούτως ώστε να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα της γεωμαγνητικής έρευνας που έγινε στην αγορά κατά την προηγούμενη περίοδο. Οι έρευνες φανέρωσαν δύο γωνίες τοίχων που αντιστοιχούν στους τοίχους που αποκαλύφθηκαν εντός του Κτιρίου Α στην Τομή Ι.
   Επίσης, διαγράφηκαν τα ίχνη άλλου κτιρίου στο βορειανατολικό τμήμα της αγοράς. Τα αποτελέσματα των ερευνών στην Τομή V έχουν μόνο μερικώς επαληθεύσει τα αποτελέσματα της μαγνητομέτρησης: Βρέθηκαν οι γωνίες, αλλά η θέση και η πορεία τους διαφέρουν κάπως από τα γεωφυσικά αποτελέσματα. Τα κατάλοιπα ενός κτιρίου με πολλά δωμάτια φαίνεται ότι χρονολογούνται στην Ελληνιστική Περίοδο.
    Τα περισσότερα είδη έρευνας έγιναν στην Τομή ΙΙ, όπου οι ανασκαφές συνεχίστηκαν στο Δωμάτιο 15 (που διερευνήθηκε μερικώς το 2013) και στα νότια (σε μια έκταση περίπου 25 μ. μήκους και περίπου 5,5 μ. πλάτους) κατά μήκος του κρηπιδώματος της ανατολικής στοάς της αγοράς. Εδώ αποκαλύφθηκε αριθμός δωματίων, ενώ τα πιο σημαντικά ευρήματα προήλθαν από τα δωμάτια 15 και 16. Στο δωμάτιο 15 βρέθηκαν δύο ακέραια γυάλινα αγγεία που δεν επηρεάστηκαν από τις καταστροφές (πιθανόν σεισμική δραστηριότητα).
    Τα αγγεία βρέθηκαν μέσα σε ένα είδος κουτιού που πιθανόν να έφερε σιδερένια λαβή. Επίσης, βρέθηκαν δύο ακέραιοι λύχνοι και κεραμικά όστρακα. Στην ίδια περιοχή αποκαλύφθηκαν δύο σύνολα χάλκινων νομισμάτων, τα οποία πιθανόν να είχαν φυλαχθεί κατά την αρχαιότητα μέσα σε πορτοφόλι. Τα νομίσματα, που πιθανόν να ανήκαν σε ένα σύνολο, αλλά ήταν χωρισμένα σε δύο μέρη, συντηρήθηκαν και μελετήθηκαν προκαταρκτικά. Χρονολογούνται στο πρώτο μισό της εποχής του Αυτοκράτορα Αδριανού.
   Στο δάπεδο του δωματίου 16 βρέθηκε μικρό ακέραιο μυροδοχείο και εργαλειοθήκη αποτελούμενη από επτά χειρουργικά εργαλεία (έξι χάλκινα και ένα σιδερένιο). Τα εργαλεία βρέθηκαν μαζί με τα κατάλοιπα χάλκινου κουτιού. Τα γυάλινα αγγεία σχετίζονται και με την ιατρική, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι στα δωμάτια 15 και 16 βρέθηκαν τα κατάλοιπα χειρουργείου. Η καλή κατάσταση διατήρησης των ευρημάτων φανερώνει ότι τα δωμάτια δεν ξανακτίστηκαν μετά την κατάρρευσή τους. Η προκαταρκτική μελέτη του υλικού το χρονολογεί στα χρόνια του Αυτοκράτορα Αδριανού, περίοδος κατά την οποία οι γραπτές πηγές αναφέρουν ότι έγινε σεισμός και που οι σημερινοί ερευνητές την τοποθετούν στο 126 μ.Χ.
   Στη Τομή IV εντοπίστηκαν μέσα σε βαθύ αποθέτη, τα κατάλοιπα πιθανού καμινιού, χωνευτήρια μεταλλουργίας και άλλα ίχνη μεταλλουργικής δραστηριότητας. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι, κατά την περίοδο πριν από την ανέγερση της ανατολικής στοάς, λειτουργούσε εργαστήρι μεταλλουργίας. Η οικονομικής φύσης δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα στην περιοχή αυτή επιβεβαιώνονται από την παρουσία μεγάλου αριθμού αμφορέων και χρηστικών αγγείων.
   Γενικά, οι έρευνες φανερώνουν ότι στην αγορά διεξάγονταν εντατικές οικοδομικές δραστηριότητες κατά την περίοδο ίδρυσης της πόλης, αλλά και αργότερα. Στη στοά που εντοπίστηκε στην Τομή ΙΙ, ιδιαίτερα κατά την τελευταία της φάση (2ος αι. μ.Χ.), φαίνεται ότι διεξάγονταν εμπορικές δραστηριότητες σε μικρά καταστήματα (tabernae) και εξασκείτο και η ιατρική.

           

                                         ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΥΠΡΟΥ
    

Κατά το 2016 έγιναν γεωφυσικές έρευνες με μαγνητικές μεθόδους από ειδικούς του Πανεπιστημίου του Αμβούργου. Οι έρευνες διεξήχθησαν στην περιοχή βορειοδυτικά της αγοράς και κοντά στη βορειοδυτική πύλη της πόλης. Κύριος στόχος ήταν η ανεύρεση καταλοίπων που να συνδέονται με το λιμάνι, το οποίο υπολογίζεται ότι υπήρχε στον χώρο αυτό κατά την αρχαιότητα, αλλά και άλλων κτισμάτων που να σχετίζονται με την οικονομική δραστηριότητα της πόλης.
   Οι αρχικές έρευνες έχουν εντοπίσει ένα ορθογώνιο κτίσμα που φαίνεται να ήταν μεγάλο κτίριο. Επίσης, τμήμα της περιοχής της αγοράς ερευνήθηκε, ούτως ώστε τα φετινά αποτελέσματα να συγκριθούν με τα περσινά. Τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί μελετώνται και τα αποτελέσματα θα είναι γνωστά πριν από την επόμενη περίοδο ανασκαφών. Γεω-αρχαιολογικές έρευνες, επίσης, πραγματοποιήθηκαν (γύρω από την Πάφο και στο Αρχαιολογικό Πάρκο) από ειδικούς από το Ινστιτούτο Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Γιαν Κοχανόβσκι του Κίλτσε. Τα δεδομένα από αυτές τις έρευνες θα χρησιμοποιηθούν για την αναπαράσταση των περιβαλλοντικών ιζημάτων της περιοχής γύρω από την Πάφο, αλλά και των διαφόρων προσχώσεων, οι οποίες καθόρισαν τις αλλαγές στην ακτογραμμή. Ένας από τους κύριους στόχους είναι να επαληθευτεί η υπόθεση ότι υπήρχε δεύτερο λιμάνι στην περιοχή.

© ANA-MPA SA. Intellectual rights and copyright are the sole property of the ANA-MPA and are allocated to the Agency's subscribers for specific uses only.

Ομιλία του μητροπολίτη Μόρφου, Νεόφυτου, για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη

Στο έργο του «κοσμοκαλόγερου» της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, αναφέρθηκε ο μητροπολίτης Μόρφου, Νεόφυτος, μιλώντας σε σπουδαστές της Ιερατικής Σχολής «Απόστολος Βαρνάβας και σε άλλο κοινό. Η ομιλία έγινε στο παρεκκλήσιο της Σχολής μέσα σε κατανυκτική ατμόσφαιρα.

Το πλήρες κείμενο της ομιλίας είναι το ακόλουθο:

'Οταν ο Παπαδιαμάντης κάνει την εμφάνιση του στη Λογοτεχνία, περίπου πενήντα χρόνια μετά από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, η πορεία αυτού που επικράτησε να ονομάζεται Ελληνισμός έχει ήδη κριθεί και δρομολογηθεί

Η επανάσταση του '21, οδήγησε στη δημιουργία ενός κράτους το οποίο περιοριζόταν & ένα μικρό κομματάκι της υπόδουλης Ρωμηοσύνης, αφήνοντας εκτός συνόρων το κύριο σώμα της. Κατά τα άλλα, επρόκειτο για ένα κράτος στα πρότυπα που ονειρεύτηκε ο Κοραής, που καταδίκαζε τους κατοίκους του & έναν διχασμό ταυτότητας από τον οποίο δεν έμελλαν να ξεφύγουν. Ένα έθνος-κράτος στραμμένο εσαεί προς Δυσμάς, που προσπαθούσε να δημιουργήσει εκ του μηδενός μια καινούργια ταυτότητα, άλλην από εκείνη που διαμόρφωσε η Ρωμηοσύνη κατά τους αιώνες της δουλείας με επίκεντρο τη Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως. Ένα κράτος, δηλαδή, του οποίου οι θεσμοί ήσαν —και δυστυχώς εξακολουθούν και σήμερα να είναι— σε αντίφαση με την ταυτότητα των κατοίκων του.

Όταν λοιπόν ο Παπαδιαμάντης καταφθάνει από την Σκιάθο στην Αθήνα, ο Ελληνισμός είναι ήδη έρμαιο ενός μεγάλου σπαραγμού: από τη μια οι δυνάμεις του εκδυτικισμού και από την άλλη η μεγάλη σιωπηλή πλειοψηφία του λαού που εξακολουθεί να βλέπει την υπόθεση της ταυτότητας όχι από τη σκοπιά του κρατικού διαβατηρίου αλλά της καρδιάς.

Κι όπως ήταν φυσικό, το σκηνικό αυτού του σπαραγμού ήταν η ίδια η πρωτεύουσα, από την οποία η κρίση έμελλε να εξακτινωθεί σιγά σιγά προς κάθε γωνιά του νέου κράτους. Ο νεαρός Παπαδιαμάντης έρχεται σε μια πόλη που είναι ο δίαυλος του ραγδαίου και εν πολλοίς εξαναγκαστικού εκδυτικισμού, μια πόλη στην οποία συντελείται ένας πολιτισμικός ξεριζωμός. Ήταν φυσικό λοιπόν, η συνάντηση αυτή να λάβει τις διαστάσεις ενός κλονισμού. Ο Παπαδιαμάντης νοιώθει τελείως ξένος, εξόριστος σχεδόν, στην άξενη πόλη των Αθηνών. Γράφει σχετικά: «Φευ! Τις μοι δώσοι ύδωρ και δάκρυα; Από τον τόπον εκείνον της δοκιμασίας και τον τόπον της μακράς αναψυχής, ήλθα εις τον τόπον της καταδίκης —όπου από πολλού σύρω τον σταυρόν μου, μή έχων πλέον δυνάμεις να βαστάζω— εις την πόλιν της δουλοπαροικίας και των πλοντοκρατών»\

Ως άνθρωπος της Ανατολής, ο Παπαδιαμάντης ήταν φυσικό να βλέπει τα πραγματικά όρια του ελληνικού κράτους και να γράφει ότι «η χώρα αύτη ηλευθερώθη επίτηδες δια να αποδειχθή ότι δεν ήτο ικανή προς αυτοδιοίκησιν»^[1]. Από την άλλη, επειδή ήταν ορθόδοξος, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορούσε να είναι φαντασιόπληκτος ή ιδεολόγος, καταλάβαινε αυτό που προέβαλλε με το έργο του ως αντίποδα, η Ανατολή, δεν είναι πολιτικό πρόγραμμα ή ιδεολογικό αίτημα: «Η ταλαίπωρος Ανατολή υπήρξε και τότε, ως τώρα και πάντοτε, υπό τε γεωγραφικήν και κοινωνικήν, υπό πολιτικήν και θρηακευτικήν έποψιν, άφρακτος αμπελών. Αλλ' ο Χριστός ομιλεί περί τίνος μελλούσης ημέρας, ότε θα έλθη ο κύριος του αμπελώνος»^[2]. Από τη μια λοιπόν ol πολιτικάντηδες και οι κάθε λογής εκσυγχρονιστές που θέλουν να κάνουν την Ελλάδα φράγκικο. Από την άλλη ένα ξέφραγο αμπέλι, η Ανατολή, που η δύναμή της εν ασθενεία τελειούται και δεν έχει τίποτα άλλο για να πιαστεί, πέρα από την ελπίδα της στον Χριστό.

Ανάμεσα στα δύο, ο Παπαδιαμάντης επιλέγει προφανώς το ξέφραγο αμπέλι..

Κατά τα άλλα, ο στόχος του δεν είναι η ηθογραφική αναπαράσταση μιας μικροκοινωνίας που έχει παρέλθει, αλλά η αναβάπτιση στο ζωντανό εκκλησιαστικό ήθος, όπως διασώθηκε μέσα από τη λαϊκή παράδοση και την κοινοτική ευσέβεια. Ο ορίζοντας της τέχνης του είναι σαφώς θεολογικός, αντλώντας από την κολλυβαδική παράδοση και τη λαϊκή ευσέβεια. Το «να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστόν μου» που θέτει ως στόχο της λογοτεχνίας του, αποτελεί μια ορθόδοξη θεώρηση για την ίδια την τέχνη, μια θεώρηση της τέχνης από δοξολογική και ευχαριστιακή σκοπιά.

Ενώ λοιπόν γύρω του, και στα μυαλά των συγχρόνων του μορφωμένων, διαμορφωνόταν ένας κρατικός εθνικισμός, ο Παπαδιαμάντης στρέφει πεισματικά την αναζήτηση του όχι προς την εθνική ιδεολογία αλλά προς την ανάδειξη του μερικού, του επιμέρους. Η μικρή κοινωνία προς την οποία στρέφει το βλέμμα της τέχνης του, αναδεικνύεται έτσι σε κρύπτη ανεκτίμητων θησαυρών.

Λόγω ακριβώς της βιωματικής του σχέσης, σε προσωπικό επίπεδο ψάχνει συνεχώς τρόπους για να κρατηθεί σε κοινωνία με την εκκλησιαστική παράδοση, ακόμα και μέσα στην έρημο της Αθήνας. Στα 1887 ανακαλύπτει τις αγρυπνίες που γίνονται στο εκκλησάκι του Αγίου Ελισσαίου, στο Μοναστηράκι, με επίκεντρο τον παπά Νικόλα

Πλανά, τον μετέπειτα Αγιο Νικόλαο. Είναι άραγε τυχαίο που η συνάντηση αυτή συμπίπτει με μια μεγάλη στροφή στη λογοτεχνική του πορεία; Από την έκδοση του μυθιστορήματος του Χρίστος Μηλιόνης, το 1885, μέχρι το πρώτο του διήγημα, το Χριστόψωμο, το 1887, μεσολαβεί μια διετία σιωπής, κατά τη διάρκεια της οποίας φαίνεται να συντελέστηκε μια αποφασιστική στροφή στη δημιουργική του πορεία. Η στροφή αυτή συμπίπτει με την ανακάλυψη του Αγίου Ελισσαίου, όπου αναλαμβάνει ως δεξιός ψάλτης, ψάλλοντας στις αγρυπνίες του παπά Νικόλα. Από εκείνη τη στιγμή, εγκαταλείπει το μυθιστόρημα (αφού είχε ήδη γράψει τους Εμπόρους των εθνών, τη Γυφτοπούλα, κλπ.), που εκινείτο στα πρότυπα του ρομαντισμού και γενικά της ευρωπαϊκής λογοτεχνικής παράδοσης και στρέφεται προς τη μορφή των σύντομων διηγημάτων που ξέρουμε.

Φυσικό ήταν επίσης, στο βαθμό που η παραδοσιακή ευσέβεια βρισκόταν περίπου υπό διωγμόν εκείνη την εποχή, να υιοθετεί και μια στάση που από μερικούς σήμερα θεωρείται σαν άτεγκτη, απέναντι σε ο,τιδήποτε νοθεύει ή απειλεί την παράδοση. Ήταν ασυμβίβαστος, για παράδειγμα, σε θέματα λατρευτικής τάξης, ψαλμωδίας και γενικότερα λειτουργικού ήθους, διαβλέποντας και εδώ ότι ο κίνδυνος προερχόταν από τους μορφωμένους και τους κάθε λογής αναμορφωτές. Χαρακτηριστικά είναι τα όσα γράφει για το Πάσχα του 1887, όταν αναζητώντας να γιορτάσει την Ανάσταση ανάμεσα & ένα ταπεινό εκκλησίασμα, πηγαίνει στα Μεσόγεια της Αττικής. Οι εντυπώσεις του από την ακολουθία ήσαν οι εξής : «Ευρέθησαν επτά ή οκτώ αυτοσχέδιοι ψάλται (...) ήσαν εύρωστοι χωρικοί νεανίαι και δεν τα έλεγον μεν απταίστως, αλλά δεν τα εδολοφόνουν ασυνειδήτως. Μόνον είς παραφώνως και ατάκτως έψαλλεν και ούτος ήτο διδάκτωρ της νομικής»*. Όσο για τη βυζαντινή μουσική, της οποίας ήταν γνώστης και λάτρης, η διεισδυτική του ματιά βάζει και πάλι τα πράγματα στη θέση τους: «Η βυζαντινή μουσική είναι τόσον ελληνική όσον πρέπει να είναι. Ούτε ημείς την θέλωμεν, ούτε την φανταζόμεθα, ως αυτήν την μουσική των αρχα'ιων Ελλήνων. Αλλ' είναι η μόνη γνήσια και η μόνη υπάρχουσα. Και δι' ημάς, εάν δεν είναι η μουσική των Ελλήνων, είναι η μουσική των αγγέλων»^[3]. Λόγια παρηγοριάς για όσους σήμερα επιμένουν να διακονούν αόκνως και με το ίδιο μεράκι, την μουσική αυτή των αγγέλων.

Παρακολουθώντας τα τεκταινόμενα της εποχής του, σημειώνει ενίοτε πικρά ειρωνικά σχόλια γι' αυτό που επιχειρείται στην Ελλάδα: «Μη θρησκευτικά προς Θεού! Το ελληνικό έθνος δεν είναι βυζαντινοί, εννοήσατε; Οι σημερινοί Έλληνες είναι κατ' ευθείαν διάδοχοι των αρχαίων. Έπειτα επολιτίσθησαν, επροόδευσαν και αυτοί. Συμβαδίζουν με τάλλα έθνη»^[4]. Και δεν διστάζει βέβαια να εντοπίσει το πρόβλημα στις ανώτερες τάξεις της ελληνικής κοινωνίας, στους «φωτισμένους» και κρατικοδίαιτους της εποχής του, οι οποίοι μεταλαμπαδεύουν τα ευρωπαϊκά φώτα στην Ελλάδα : «Τόσοι σοφοί άνδρες, φωστήρες εξ Εσπερίας ανατείλαντες, με τόσον παχείς μισθούς, και να μην μεταγγίσουν ολίγον αθεϊατικόν πνεύμα εις την Ελλάδα;»^[5] Κι εδώ ο Παπαδιαμάντης αναφέρεται φυσικά στον εξ Ευρώπης εισαγόμενο αθεϊσμό, που προηγήθηκε —και εν πολλοίς ετοίμασε τον δρόμο-- του μπολσεβικικού αθεϊσμού. Τα όσα αφορούν τα κράτος και τη δημόσι/ι ζωή της τότε Ελλάδας, συμπυκνώνονται ίσως στην περιβόητη φράση του Παπαδιαμάντη: «Έως πότε θα είμεθα αχαρακτήριστοι Γραικύλοι;»^[6]

Από τον έλεγχο αυτό δεν εξαιρείται κάποιες φορές και ο κλήρος, κατά κανόνα ο ανώτερος κλήρος. Ενώ οι ταπεινοί ιερείς των χωριών απολαμβάνουν μια αξιοσέβαστη θέση στον παπαδιαμαντικό κόσμο, ως πραγματικοί ποιμένες ταυτισμένοι με τη ζωή της κοινότητάς τους, κάποιοι δεσποτάδες εκτίθενται για τις απολυταρχικές τους τάσεις και την προσκόλληση τους στον πλούτο και την πολυτέλεια, ενώ στιγματίζεται εντονότατα η μάστιγα της σιμωνίας.

Κατά τα άλλα, η τέχνη του Παπαδιαμάντη, στην ώριμη της φάση, δηλαδή μετά τη στροφή προς το διήγημα, θα αποτελέσει την πρώτη ίσως συνειδητή αναίρεση της ρομαντικής φαντασίας στα ελληνικά γράμματα. Ας θυμηθούμε το πλήρες σημασίας σχόλιο του στον Λαμπριάτικο ψάλτη: «έπειτα ουδαμού σχεδόν θα ενρητε ότι επ ε ζήτησα βεβιασμένην θέσιν ή πλΌκήν, όπως γαλβανίσω την περιέργεια του αναγνώστον»^[7]. Η επικέντρωση της αφήγησης του στον νησιωτικό κόσμο, διακρίνεται από έναν ρεαλισμό που ήταν άγνωστος μέχρι τότε στα γράμματα, θα τολμούσα να πω έναν ορθόδοξο ρεαλισμό. Τα θέματά του τα αντλεί κατά κανόνα από την καθημερινή ζωή του νησιού και πολλές φορές είναι τόσο ευτελή που σε μια ρομαντική θέαση των πραγμάτων δεν θα ήταν καν θέματα για αφήγηση. Οι ήρωες του είναι άνθρωποι συνηθισμένοι, κατά κανόνα άσημοι, ψαράδες, γριούλες, αμόρφωτοι παπάδες, που η ρομαντική λογοτεχνία δεν θα καταδεχόταν να τους πάρει στα σοβαρά. Αυτή η συμπεριφορά, έχει ένα μήνυμα που είναι κατεπείγουσας σημασίας για μάς σήμερα όπου οι σύγχρονοι τύραννοι μας, οι κάθε λογής οθόνες και τα ηλεκτρονικά μέσα, διαμορφώνουν ένα φανταστικό κόσμο ο οποίος σιγά σιγά τείνει να καλύψει ύπουλα την πραγματικότητα, τείνει να μας εισάγει σε μια φαντασία, σε μια εικονική δήθεν πραγματικότητα, καθιστώντας μας ανάπηρους να ζήσουμε την των πραγμάτων αλήθειαν, δηλαδή την πραγματικότητα του ουρανού και της γης.

Όσο για το μεγάλο κάλλος της τέχνης του Παπαδιαμάντη, τη γλώσσα του, (που σήμερα φρόντισαν τα κράτη μας να μην μπορούν να την διαβάσουν οι νέες γενιές), τι να πω; Αποτελεί ίσως το πιο τρανό παράδειγμα ότι στην παράδοση που καλλιέργησε η Εκκλησία κατά τους αιώνες της δουλείας, είχε λυθεί ομαλά το γλωσσικό πρόβλημα —ή, για την ακρίβεια, δεν τέθηκε ποτέ. Στον Παπαδιαμάντη δεν υπάρχει δίλημμα επιλογής, του τύπου που έθετε ο Κοραής, ο Ψυχάρης και άλλοι μορφωμένοι που καθόρισαν την πορεία των γλωσσικών πραγμάτων στο ελλαδικό κράτος. Μέσα στο γλωσσικό του φρόνημα, αφομοιώνονται αρμονικά και χωρίς προσπάθεια τα αρχαία, τα βυζαντινά, μεσαιωνικά και νέα ελληνικά, αλλά και οι ξένες λέξεις, είτε από τις ευρωπαϊκές

γλώσσες, είτε από τα τούρκικα ή τα αλβανικά.

***

Γιατί όμως είναι επίκαιρος και παρών σήμερα ο Παπαδιαμάντης;

Πρώτ' απ' όλα γι' αυτό το αίσθημα της ξενιτείας που ένοιωθε όταν έφτασε από το νησί του στην Αθήνα, που σήμερα είναι ακόμα πιο έντονο για όσους προσπαθούν να ορίσουν τη ζωή τους σε σχέση με την Εκκλησία. Ξένοι και πάροικοι νοιώθουμε σήμερα κι εμείς μέσα στο σύγχρονο εικονικό κόσμο, όχι μόνο οι Μικρασιάτες πρόσφυγες του '22 , όχι μόνο οι Κύπριοι πρόσφυγες του '74, και όχι μόνο στις πόλεις όπως άλλοτε αλλά και μέσα στα ίδια τα χωριά μας πλέον.

Σ' αυτή την εποχή της κρίσης, στρεφόμαστε προς τον Παπαδιαμάντη, ακολουθώντας την προτροπή του Ελύτη στο Άξιον εστί «Μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό και Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη», γιατί ο Παπαδιαμάντης μάς μιλά για τη βαθύτερή μας ταυτότητα. Τα ίδια θέματα που έβρισκε ο Παπαδιαμάντης μπροστά του, μας συντροφεύουν από τότε συνεχώς και τα αντιμετωπίζουμε και σήμερα περίπου αναλλοίωτα και ίσως πολύ πιο έντονα. Αν η κρατική ένδεια και ανεπάρκεια ήταν εκκωφαντική την εποχή του Παπαδιαμάντη, σήμερα έχει φτάσει στο μη παρέκει —τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο. Το ένδυμα του κράτους μας, δεν μπορεί να μας ντύσει..

«Οι Φυλακισμένοι και οι άρρωστοι καταφεύγουν συχνά στην Αγία Γραφή και μερικοί Έλληνες στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη», λέει ο Χρίστος Βακαλόπουλος^[8]. Ο ελληνικός κόσμος, λέει ο Βακαλόπουλος, μοιάζει & αυτή τη νωθρή περίοδο της ιστορίας του με παγιδευμένο ζωντανό σώμα το οποίο, όπως έγραφε ο Παπαδιαμάντης το 1907, στο άρθρο Γλώσσα και κοινωνία, «όσο δεν δύναται να ζήση δι' ενέσεων, τρόπον τινά, από κόνιν αρχα'ιων σκελετών και μνημείων, άλλο τόσον δεν δύναται να ζήση, ειμή μόνον κακήν και νοσηράν ζωήν, τρεφόμενον με τουρσιά και με κονσέρβας ευρωπαϊκής». Γι' αυτό, καταλήγει ο Βακαλόπουλος, «μερικοί από μας, χορτασμένοι και πεινασμένοι ταυτόχρονα, πιάνονται την ύστατη στιγμή από τον Παπαδιαμάντη»^[9].

Ο Παπαδιαμάντης, δεν είναι μια φυγή προς τα οπίσω. Δεν είναι νοσταλγία για τα περασμένα, αλλά ματιά στο μέλλον. Ο Παπαδιαμάντης δεν επιχειρεί να δραπετεύσει ή να κρυφτεί ενόψει της νεωτερικότητας. Ούτε κατηγορεί τη Δύση από οπισθοδρομικότητα ή φόβο. Επειδή όμως ξέρει ποιος είναι και πού πάει, μπορεί να αντιμετωπίζει κριτικά τη Δύση και τις αξίες της.

Ο Παπαδιαμάντης, είναι σήμερα πιο επίκαιρος παρά ποτέ και ξαναβρίσκοντάς τον, ξαναβρίσκουμε τον εαυτό μας. Μας καλεί να κάνουμε μαζί του μια στροφή προς τα εμπρός, δηλαδή προς Ανατολάς, προς τα εκεί από όπου ανέτειλε το Φως και απ' όπου το αναμένουμε να έρθει ξανά για να φωτίσει το ξέφραγο αμπέλι που είμαστε.

Αντί άλλης κατακλείδας, θα ήθελα να παραθέσω ένα απόσπασμα από ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη, που μας εισάγει στην ιερή μελωδία της πραγματικότητας. Ένα απόσπασμα από το διήγημα ο Ξεπεσμένος δερβίσης:

Τον άστεγο δερβίση, «εκείνην την βραδιάν τον είχε προσκαλέσει μια παρέα. Επτά η οκτώ φίλοι αχώριστοι. Αγαπούσαν την ζωήν, τα νιάτα. Ο ένας απ' αυτούς έβαλλε γιουβέτσι κάθε βράδυ. Οι άλλοι έτρωγαν. (...) Αγαπούσαν τα τραγούδια, τα όργανα. Ο Δερβίσης δεν έπινε κρασί, έπινε μαστίχαν. Δερβισάδες ήσαν κι αυτοί. Του είπαν να τραγουδήση. Ετραγούδησε. Του είπαν να παίξη το νάϊ. Έπαιξε. Δεν τους ήρέσε. Ω, αυτός δεν ήτον αμανές. Δεν ήτον, όπως τον ήξευραν αυτοί. Αλλ' ο Δερβίσης τους έλεγε τον καθ' αυτό αμανέν. (...)

Τον αμανέ του Δερβίση, όμως, τον ήξεραν και τον αναγνώρισαν, μέσα από τον ήχο που ανέπεμπε το νάι το ήμερον, το ταπεινόν και πράον, του νάι το φιλάνθρωπον, τον αναγμώρισαν λοιπόν «τα βαρέα τείχη και οι ογκώδεις κίονες του Θησείου, η στέγη η μεγαλοβριθής,» τα οποία «δεν εξεπλάγησαν προς την φωνήν, προς το μέλος εκείνο. Την ενθυμούντο, την ανεγνώριζον. Και άλλοτε την είχον ακούσει. Και εις τους αιώνας της δουλείας και εις τους χρόνους της ακμής. Η μουσική εκείνη δεν ήτο τόσον βάρβαρος, όσον υποτίθεται ότι είναι τα ασιατικά φύλα. Είχε στενήν συγγένειαν με τας αρχαίας αρμονίας, τας φρυγιστί και λυδιστί»^[10].

 

         

¹ Ν. Δ. Τρανταφυλλόπουλος, Άπαντα, Νεκράνθεμα, τ. 4., σ. 578.

⁴ Ο Επιτάφιος και η Ανάσχασις εις χα χωρία, χ. 5. σ. 121.

---

^[1]  Βαρδιάνος στα Σπόρκα, τ. 2, σ. 571.

^[2]  Βαρδιάνος στα Σπόρκα, τ. 2, σ. 569.

" Αποσπάσματα σκέψεων.....

^[4] Λαμπριάτικος ψάλτης, χ. 2, σ. 515.

' Μεγαλείων οψώνια, τ. 4, σ. 427.

^[6]  Η κάλτσα της Νώενας, τ. 4, σ. 194.

^[7]  Λαμπριάτικος ψάλτης, τ. 2. σ. 514.

^[8]    Χρήστος Βακαλόπουλος, «Η ιερή μελωδία της πραγματικότητας». Από το χάος στοχαρύ, Εστία, Αθήνα 1995, Επιμέλεια Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, σ. 1%.

^[9]   Ό.π. σ. 197.

^[10] Α. Παπαδιαμάντης «Ο ξεπεσμένος δερβίσης», Άπαντα, τ. 3, επιμ. Ν.Δ. Τριανιαφυλλόπουλος, Αθήνα, Δόμος, 1989, σσ. 111-116

Το 2016 είναι η χειρότερη χρονιά της σύγχρονης εποχής μετά το 2017

της Τζία Τολεντίνο (*)

Κυκλοφορεί τελευταία μια ιδέα στο Twitter, που συνίσταται στο να αναρτάς δύο φωτογραφίες: τη μία όπως ήσουν στις αρχές του 2016 και την άλλη όπως είσαι στο τέλος του. Μια από τις πιο δημοφιλείς αναρτήσεις είναι ένας νέος Λεονάρντο ΝτιΚάπριο στον «Τιτανικό» έναντι ενός παγωμένου ΝτιΚάπριο στην «Επιστροφή». Μια άλλη είναι το Άγαλμα της Ελευθερίας όπως είναι σήμερα έναντι του ίδιου αγάλματος από τον «Πλανήτη των Πιθήκων». Το αστείο βέβαια πίσω από αυτή την ιδέα είναι ότι το 2016 ήταν μια κακή, πολύ κακή χρονιά.

Το φαινόμενο αυτό είναι συχνό. Έχουμε βραχεία συλλογική μνήμη και μια τάση να θυμόμαστε τα δυσάρεστα γεγονότα πιο έντονα από τα ευχάριστα. Όμως το 2016 έχει πράγματι σοβαρές πιθανότητες να ανακηρυχθεί μια από τις χειρότερες χρονιές της σύγχρονης εποχής. Ακόμη και πριν από τις αμερικανικές εκλογές, είχα την αίσθηση ότι η χρονιά αυτή ήταν μια άυπνη νύχτα στη διάρκεια της οποίας δεχόμουν στο τηλέφωνό μου ατελείωτους εφιάλτες. Υπήρξε ο Ζίκα. Κάθε τόσο γίνονταν τρομοκρατικές επιθέσεις, περιλαμβανομένων των επιθέσεων στις Βρυξέλλες και τη Νίκαια. Τον Ιούνιο, πενήντα άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ένα γκέι κλαμπ στο Ορλάντο. Τον επόμενο μήνα, έχασαν τη ζωή τους 292 άνθρωποι από την έκρηξη ενός παγιδευμένου αυτοκινήτου στη Βαγδάτη. Πέθανε ο Ντέιβιντ Μπόουι, όπως και ο Πρινς, ο Μοχάμεντ Αλι και ο Λέοναρντ Κοέν. Στις 5 Ιουλίου, ο Αλτον Στέρλινγκ εκελέστηκε εξ επαφής από αστυνομικούς στο Μπατόν Ρουζ. Την επόμενη, δολοφονήθηκε ο Φιλάντο Καστίλε στη Μινεσότα: οι τελευταίες του στιγμές καταγράφηκαν σε βίντεο από τη φίλη του. Στις 7 Ιουλίου, σκοτώθηκαν πέντε αστυνομικοί στο Ντάλας.

Κι ύστερα, φυσικά, ήταν οι αμερικανικές εκλογές. Οι εβδομάδες μετά την 8η Νοεμβρίου έμοιαζαν με την επόμενη μιας φυσικής καταστροφής. Τα εγκλήματα μίσους αυξήθηκαν. Οι σβάστικες έγιναν πάλι της μόδας. Η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ είναι η δικαίωση των προκαταλήψεων και μια ένδειξη επικείμενης παγκόσμιας αστάθειας. Μια εβδομάδα μετά τις εκλογές, ο Βόρειος Πόλος ήταν 2 βαθμούς Κελσίου θερμότερες από το κανονικό. Η Βενεζουέλα χρεοκόπησε. Στην Τουρκία παραβιάζονται συστηματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στο Χαλέπι έχει καταρρεύσει κάθε έννοια ανθρωπισμού. Η εξουσία συγκεντρώνεται παντού στα χέρια της πιο σκληρής και άκαρδης Δεξιάς.

    Το να λες όμως ότι το 2016 ήταν μια από τις χειρότερες χρονιές της σύγχρονης εποχής δεν σημαίνει τίποτα. Είναι σαν να προσεύχεσαι το 2017 να είναι μια καλύτερη χρονιά κάτι που δεν θα συμβεί. Ο κόσμος χαρακτηρίζεται από μια συνέχεια. Τίποτα δεν αλλάζει σε μια νύχτα. Άλλωστε, ο Στίβεν Πίνκερ υποστήριξε σε ένα βιβλίο του που κυκλοφόρησε το 2011 ότι ο κόσμος γίνεται με τα χρόνια όλο και λιγότερο βίαιος. Αυτό που μας πονάει περισσότερο σήμερα, νομίζω, είναι αυτή η αίσθηση της απροσδόκητης περιχαράκωσης ? ο φόβος ότι πολλές δεκαετίες σταδιακής προόδου θα τιναχθούν στον αέρα από έναν θερμοκέφαλο δημαγωγό που μοιάζει να κάνει τα πάντα με βάση τη διαίσθησή του. Δύο ημέρες μετά τις εκλογές, η Ζέιντι Σμιθ μίλησε στο πλήθος στο Βερολίνο. «Ο λόγος που μαζεύονται σύννεφα στα μυθιστορήματά μου», είπε, «δεν είναι ότι αυτό που ήταν τέλειο αποδείχθηκε άδειο, αλλά ότι αυτό που είχε αρχίσει να μοιάζει δυνατό  και εξακολουθεί να θεωρείται από εκατομμύρια ανθρώπους πιθανό ? αποκηρύσσεται τώρα σαν να μην μπορούσε να υπάρξει ποτέ».

Η ελπίδα έχει πετάξει μακριά μας, αλλά αργά ή γρήγορα θα επιστρέψει. Αυτό που φοβάμαι είναι οι συνθήκες που θα επιτρέψουν στην ελπίδα να ζήσει. Με ανησυχεί ότι η αίσθηση πως το 2016 ήταν «η χειρότερη χρονιά όλων των εποχών» είναι εν μέρει προϊόν του Διαδικτύου, του τρόπου δηλαδή με τον οποίο εισπράττουμε την επικαιρότητα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όλα μοιάζουν τόσο επιθετικά. Και φοβάμαι ότι αυτή η αίσθηση αδιάκοπου συναισθηματικού βομβαρδισμού θα ενταθεί, ανεξάρτητα από το περιεχόμενο της επικαιρότητας.

Έτσι κι αλλιώς, κάποιος θα γράφει κάθε λίγα λεπτά «η χειρότερη χρονιά όλων των εποχών» μέχρι να τελειώσει το 2016 κι ύστερα κάποιος άλλος θα γράφει το ίδιο για το 2017. Η αφορμή μπορεί να είναι κάποια είδηση από το στρατόπεδο του Τραμπ ή κάποια καινούργια ανάρτηση από την Μπάνα Αλαμπέντ, το επτάχρονο κοριτσάκι που περιμένει τον θάνατο στο Χαλέπι. Η ικανότητά μας να αλλάζουμε τα πράγματα δεν αυξάνεται κατ' αναλογία με την ικανότητά μας να μαθαίνουμε γι' αυτά. Όχι, το 2016 δεν είναι η χειρότερη χρονιά όλων των εποχών, είναι όμως η χρονιά που άρχισα να καταλαβαίνω ότι το Διαδίκτυο αυξάνει την αίσθηση της αδυναμίας που έχει κανείς όταν η σφαίρα των πραγμάτων που μπορεί να επηρεάσει παραμένει στατική, ενώ η σφαίρα εκείνων που μπορεί να τον επηρεάσουν επεκτείνεται διαρκώς.

(Πηγή: New Yorker /ΑΠΕ-ΜΠΕ)

(*) Η Τζία Τολεντίνο είναι αρθρογράφος του New Yorker

ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΥΛΙΑ

Αποτίμηση της πρόσφατης επίσκεψης του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου  στην Απουλία της Ιταλίας κάνει σε άρθρο της η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Σαλέντο (Ιταλία) , κυρία ΧΡΥΣΑ ΔΑΜΙΑΝΑΚΗ.

Η καθηγήτρια επισημαίνει ότι η επίσκεψη και οι σημαντικές ομιλίες του Οικουμενικού Πατριάρχη, τόσο κατά την τελετή της αναγόρευσής του, όσο και κατά την ώρα του κηρύγματος στην Ορθόδοξη εκκλησία της Λέτσε (Κυριακή 4 Δεκεμβρίου), ακόμα και κατά τις εγκάρδιες συνομιλίες του με όλο εκείνο το πλήθος του κόσμου που έσπευδε να τον χαιρετήσει, βοήθησαν Ορθοδόξους και Καθολικούς «να συναισθανθούν όχι μόνο τις θέσεις του, αλλά πολύ περισσότερο την ψυχική του διάθεση γύρω από το θέμα του οικουμενικού διαθρησκευτικού διαλόγου». Τούτο, αναμφίβολα, συνέβαλε, σημειώνει,  στο φλέγον ζήτημα της «οικουμενικότητας της βάσης», όπως το αποκάλεσε ο ίδιος ο Πατριάρχης, στο να κατανοήσουν δηλαδή και να ενωτισθούν οι πιστοί της Ορθοδόξου και Καθολικής Εκκλησίας τις θέσεις και τις προθέσεις των Ποιμένων τους. «Το λάδι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να ανάβει καινούργιες εστίες φωτιάς, αλλά για να επουλώνει πληγές», είπε μεταξύ άλλων στον λόγο, που εκφώνησε κατά την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου του Σαλέντο.

Η καθηγήτρια Χρύσα Δαμιανάκη στο άρθρο της, το οποίο διάβασα στο «ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ», στο άρθρο της μεταξύ άλλων αναφέρει:

«Σε ένα άλλο σημείο της ίδιας ομιλίας  (ο Πατριάρχης) αντέκρουσε με παρρησία, αλλά και σεμνότητα την λανθασμένη άποψη ορισμένων εκτός Ορθοδόξου κόσμου, ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία παραμένει οπισθοδρομική και εκτός των εξελίξεων, ένα είδος ‘μουσείου’, «πράγμα τελείως αναληθές», όπως ορθά επεσήμανε. Παρουσίασε εξ άλλου, για του λόγου το αληθές, την πατριαρχική πρωτοβουλία για την διάσωση του πλανήτη και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, στην οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία προβάλλει δρόμο σωστικής πορείας που έχει δικαιωθεί, γεγονός, που ιδιαίτερα εξήρε ο καθηγητής D’Andria στην προσφώνησή του κατά την τελετή της αναγόρευσης. Είθε να έχουμε την καλύτερη δυνατή εξέλιξη αυτού του τόσο σημαντικού για τη ζωή των χριστιανών ζητήματος του διαθρησκευτικού διαλόγου μεταξύ Ορθοδόξου και Καθολικής Εκκλησίας, καρπούμενοι της ευλογίας της λειτουργικής ευχής κατά την οποία προσευχόμαστε στην Θεία Λειτουργία ¨Υπέρ της των πάντων ενώσεως». Το αίτημα της ενότητας, όπως νοείται στην αρχιερατική προσευχή του Ιησού ¨Υπέρ της των πάντων ενώσεως¨ (Ιωάν.17, 21), ας φωτίσει τους Ποιμένες και των δύο δογμάτων και ας κατευθύνει τα βήματά τους στο μέλλον. Η Ευρώπη, περισσότερο παρά ποτέ, έχει ανάγκη από την πρόοδο αυτής της προσπάθειας, που θα μπορούσε να επαναφέρει τις πνευματικές και ηθικές αξίες στον καθημερινό βίο των χριστιανικών λαών και να τις καταστήσει πηγή προσωπικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής και πράξης».

ΠΟΙΕΣ ΟΙ ΑΠΕΙΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Άρθρο στην εφημερίδα
FINANCIAL TIMES
Οι βομβιστικές επιθέσεις στην Κωνσταντινούπολη την Κυριακή είναι μια φρικιαστική υπενθύμιση ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει πολλαπλούς κινδύνους. Η τρομοκρατία και η οικονομική αδυναμία ενισχύουν η μια την καταστροφική ισχύ της άλλης. Ο Ερντογάν, ο πρόεδρος της χώρας, πιστεύει ότι ο απολυταρχισμός και ο «πατριωτισμός» θα αποκαταστήσουν τη σταθερότητα. Κάνει λάθος.
Η τουρκική λίρα έχει χάσει 9% της αξίας της έναντι του δολαρίου μετά την εκλογή του Ντ. Τραμπ και 15% από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Ο Ερντογαν κατηγορεί για την πτώση την κερδοσκοπία συγκρίνοντας αυτό που συμβαίνει με τη λίρα με τις απειλές που θέτει ο ISIS και καλώντας τους Τούρκους να επαναπατρίσουν το ξένο συνάλλαγμα που κατέχουν. Αυτό είναι απίθανο να δουλέψει.
Η προσδοκία ότι ο Τραμπ θα ξεκινήσει ένα μεγάλο πρόγραμμα δημοσιονομικής τόνωσης έχει αυξήσει τα επιτόκια στα μακροπρόθεσμα ομόλογα των ΗΠΑ και την αξία του δολαρίου. Αυτό όμως δεν επηρέασε εξ ίσου όλες τις ισοτιμίες. Η τουρκική λίρα είναι μεταξύ των μεγάλων χαμένων, έχοντας υποστεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πτώση πίσω από το μεξικανικό πέσο.
Την προηγούμενη εβδομάδα, ωστόσο, η λίρα σταθεροποιήθηκε, ίσως εν μέρει χάρη στην έκκληση του Ερντογάν. Ενας ακόμα λόγος ίσως είναι η απόφαση της κεντρικής τράπεζας να αυξήσει το επιτόκιο επαναγοράς, η πρώτη αύξηση από τον Ιανουάριο του 2014. Μια περισσότερο ισχυρή εξήγηση είναι ενίσχυση των νομισμάτων των αναδυόμενων οικονομιών. Το ξέσπασμα Τραμπ (Trump tantrum) ίσως τελείωσε προς το παρόν.
Το ερώτημα ωστόσο είναι γιατί η λίρα αποδείχτηκε τόσο αδύναμη. Το μεξικανικό πέσο είναι ευάλωτο γιατί η οικονομία της χώρας εξαρτάται από τις ΗΠΑ και είναι εκτεθειμένη στον προστατευτισμό του Τραμπ. Στην Τουρκία η αδυναμία του νομίσματος οφείλεται εν μέρει στο μεγάλοέλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και τις τεράστιες υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα του ιδιωτικού τομέα.
Τα διαδοχικά πολιτικά σοκ που υπέστη η Τουρκία πριν από το τρομοκρατικό χτύπημα του Σαββάτου -οι πόλεμοι σε Ιρακ και Συρία και η απόπειρα πραξικοπήματος- πρέπει να είναι επίσης ένας παράγοντας. Εξίσου όμως είναι ο απολυταρχισμός Ερντογάν, περιλαμβανομένης της αντίθεσής του σε υψηλότερα επιτόκια.
Οι επιθέσεις του Σαββατοκύριακου ήρθαν αφότου το κόμμα του Τούρκου προέδρου παρουσίασε ένα προσχέδιο Συντάγματος που μπορεί να ενισχύσει και ταυτόχρονα να επεκτείνει την προεδρία του. Η Τουρκία γίνεται ένας πολύ λιγότερο ελκυστικός προορισμός για ξένα κεφάλαια.
Φαύλος κύκλος
Ο ιδιωτικός επιχειρηματικό τομέας (πλην τραπεζών) έχει σχεδόν 210 δισεκατομμύρια δολάρια υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα. Αυτή η εξωτερική ευπάθεια έχει υπεραντισταθμίσει την επιτυχημένη μείωση του καθαρού χρέους του δημόσιου τομέα σε μόλις 23% του ΑΕΠ φέτος. Καθώς η λίρα υποχωρεί και τα επιτόκια αυξάνουν το βάρος της εξυπηρέτησης του χρέους των εταιρειών της χώρας θα αυξηθεί, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο. Πάνω απ’ όλα η σταθερότητα του νομίσματος και της οικονομίας συνολικά εξαρτάται από την μαζική εισροή κεφαλαίων. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της χρονιάς είναι 4,4% του ΑΕΠ. Προβλέπεται να αυξηθεί σε 5,6% την επόμενη χρονιά.
Η Τουρκία χρειάζεται επίσης μια τεράστια εισροή κεφαλαίου μόνο για να χρηματοδοτήσει επενδύσεις. Το ακαθάριστο εθνικό ποσοστό αποταμίευσης της χώρας προβλέπεται από το ΔΝΤ μόλις στο 13% του ΑΕΠ για το 2016. Χωρίς εισροές κεφαλαίων η Τουρκία θα υποφέρει όχι μόνο από νομισματική κρίση αλλά και από κατάρρευση της ανάπτυξης. Ακόμα και το ανεπαρκές μέσο ετήσιο ποσοστό ανάπτυξης 3,3% μεταξύ 2012-2016 θα ήταν αδύνατο χωρίς εισροές ξένων κεφαλαίων.
Ο Ερντογάν δεν μπορεί με «φοβέρες» να φέρει ξένους να χρηματοδοτήσουν την οικονομία του και η οικονομική επιτυχία είναι απαραίτητος παράγοντας για την πολιτική σταθερότητα. Αυτό που χρειάζεται είναι φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, υψηλότερη αποταμίευση και φιλόξενο περιβάλλον για το ξένο κεφάλαιο. Μόνο τότε η Τουρκία θα έχει μια καλή πιθανότητα να πετύχει οικονομική πρόοδο και πολιτική γαλήνη που λαχταρά ο ηγέτης της και χρειάζεται απελπισμένα ο κόσμος.

25 ΕΤΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

ΠΡΟΣ ΤΟ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΠΛΗΡΩΜΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ

ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ

κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ

ΕΠΙ ΤΗ 25ΕΤΙᾼ ΤΗΣ ΕΚΛΟΓΗΣ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΘΡΟΝΟΝ

 

                       

 

            Αἶνον καὶ δοξολογίαν ἀναπέμπομεν πρὸς τὸν ἐν Τριάδι Θεόν, καθότι ἠξίωσεν ἡμᾶς νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν συμπλήρωσιν εἴκοσι καὶ πέντε ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ᾿ ἣν ἀνήλθομεν, κατὰ τὸ ἐπίταγμα τῆς Ἁγίας καὶ Ἱερᾶς Ἐνδημούσης Συνόδου, εἰς τὸν μαρτυρικὸν Ἀποστολικὸν Θρόνον τῆς Κωνσταντινουπολίτιδος Ἐκκλησίας. Χάριτι Θεοῦ διελθόντες αἰσίως τὴν μακρὰν αὐτὴν περίοδον διακονίας τῆς Πρωτοθρόνου Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἀναμιμνησκόμεθα μὲν τὰ βιώματα, τὰς ἐμπειρίας, τὰς προσευχάς, τὰς πορείας καὶ τὰς δράσεις, ἀτενίζομεν δὲ ἐν ταὐτῷ μὲ αἰσιοδοξίαν καὶ ἐλπίδα κραταιὰν τὸ μέλλον, καὶ ἀναφωνοῦμεν σήμερον τὸ «Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν», τοῦ ἐν Ἁγίοις Προκατόχου ἡμῶν Ἰωάννου, τοῦ τὴν γλῶτταν Χρυσορρήμονος.

            Εὐχαριστοῦμεν ἐκ βάθους καρδίας ὅλους τοὺς συντελέσαντας εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἡμετέρας Μετριότητος, νὰ ἄρῃ τὸν σταυρὸν τοῦ Πατριαρχικοῦ ἀξιώματος, τὸν ὁποῖον ἡ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία ἔθηκεν εἰς τοὺς ὤμους ἡμῶν ἅμα τῇ ἡμετέρᾳ ἐκλογῇ, ἐπιθέσασα ἐν ταὐτῷ τὴν ἀγωνίαν καὶ τὴν ἐλπίδα τοῦ εὐσεβοῦς Γένους τῶν Ὀρθοδόξων, τόσον τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, ὅσον καὶ συμπάσης τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

Κατὰ τὸ διάστημα τῆς Πατριαρχικῆς ἡμῶν διακονίας, πολλοὶ συνέβαλον ὡς ἄλλοι Κυρηναῖοι, διὰ νὰ ἐλαφρύνουν τὸ βάρος καὶ νὰ ἁπαλύνουν πολλάκις τοὺς πόνους καὶ τὸν κάματον τῆς πορείας. Ἐνθυμούμεθα μὲ εὐγνωμοσύνην τοὺς λόγους καὶ τὰ ἔργα τῶν ἀδελφῶν κληρικῶν καὶ λαϊκῶν τῆς γενναιομάρτυρος Μητρὸς Ἐκκλησίας, τῶν ἐγγὺς καὶ τῶν μακράν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφείσθησαν χρόνου καὶ κόπου, πρὸς στήριξιν ἡμῶν εἰς τὴν εἰκοσιπενταετῆ δολιχοδρομίαν. Αἱ ποιμαντικαὶ ἐπισκέψεις τῆς ἡμετέρας Μετριότητος εἰς τὰς ἀνὰ τὴν ὑφήλιον Ἐπαρχίας τοῦ Πανιέρου Οἰκουμενικοῦ Θρόνου καὶ ἡ ἐπικοινωνία μετὰ τοῦ χριστεπωνύμου πληρώματος, καθὼς καὶ μετὰ τῶν ἐντίμων Ἀρχῶν τῶν διαφόρων Χωρῶν, ἀπετέλεσε δι᾿ ἡμᾶς μοναδικὴν εὐκαιρίαν εἰλικρινοῦς διαλόγου, διαπροσωπικῶν σχέσεων καὶ συμπνευματισμοῦ.

Ἡ πορεία αὕτη δὲν θὰ εἶχε τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα, ἄνευ τῆς ἀγάπης καὶ τῆς συμπαραστάσεως τῶν Ἀδελφῶν Προκαθημένων τῶν λοιπῶν Ὀρθοδόξων Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν. Ἡ φιλάδελφος αὕτη στήριξις τῶν Μακαριωτάτων Προκαθημένων, τοὺς ὁποίους καὶ εὐχαριστοῦμεν ἐγκαρδίως, ἀλλὰ καὶ ἡ ἔκφρασις σεβασμοῦ ἐκ μέρους τοῦ Ἱεροῦ κλήρου, τῶν Ἀρχῶν καὶ τοῦ φιλογενοῦς λαοῦ, ἀπὸ τὸ νοτιώτερον ἄκρον τῆς Ἀφρικῆς ἕως τὴν Σιβηρίαν, καὶ ἀπὸ τὴν Ἄπω Ἀνατολὴν ἕως τὰ πέρατα τῆς Δύσεως, ὑπῆρξε συγκινητικὴ καὶ ἀμείωτος. Τοῦτο μαρτυροῦν, ἐπίσης, αἱ ἐπισκέψεις εἰς Φανάριον τῶν κληρικῶν καὶ λαϊκῶν τῶν ἄλλων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, γεγονὸς τὸ ὁποῖον τονίζει καὶ ἐνδυναμώνει τοὺς ἀρρήκτους πνευματικοὺς ἡμῶν δεσμοὺς καὶ τὴν ἀκλόνητον ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας.

Ἐνθυμούμεθα μὲ συγκίνησιν τὴν ἀβραμιαίαν φιλοξενίαν, τῆς ὁποίας ἐτύχομεν ὑπὸ ἀδελφῶν Προκαθημένων καὶ Ἱεραρχῶν. Ἐνθυμούμεθα τὸν εὐσεβῆ λαόν, ὁ ὁποῖος ὑπεδέχθη ἡμᾶς μετὰ δακρύων συγκινήσεως καὶ ποικίλων ἐκδηλώσεων ἀνυποκρίτου ἀγάπης. Δὲν λησμονοῦμεν τοὺς εὐλαβεῖς μοναχοὺς καὶ μοναχάς, οἱ ὁποῖοι πολλάκις ἐφιλοξένησαν ἡμᾶς καὶ ἀδιαλείπτως προσεύχονται διὰ τὴν ἡμετέραν Μετριότητα καὶ τὴν Ἐκκλησίαν τῶν τοῦ Χριστοῦ πενήτων.

Ἡ Ὀρθόδοξος ἡμῶν Ἐκκλησία εἶναι Μία, κεφαλὴν ἔχουσα τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν ἀξιώσαντα ἡμᾶς νὰ συγκαλέσωμεν, συμφρονούντων καὶ τῶν λοιπῶν Μακαριωτάτων Προκαθημένων, τὴν προσφάτως πραγματοποιηθεῖσαν ἐν Κρήτῃ Ἁγίαν καὶ Μεγάλην Σύνοδον τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Τὸ μεῖζον τοῦτο ἱστορικὸν γεγονὸς τῆς Ἁγίας ἡμῶν Ἐκκλησίας πληροῖ ἡμᾶς χαρᾶς μεγίστης καὶ δυνάμεθα νὰ καυχηθῶμεν ἐν Κυρίῳ, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ τὸ ἀποκορύφωμα τῆς ἡμετέρας Πατριαρχίας. Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Σύνοδος ἀνέδειξε τὴν συνοδικὴν ταυτότητα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ εἶναι χρέος πάντων ἡμῶν, τόσον τῶν συμμετασχόντων, ὅσον καὶ τῶν κωλυθέντων ὅπως παραστοῦν, ἡ ἀποδοχὴ καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τῶν Ἀποφάσεων τῆς Συνόδου, ὡς καὶ ἡ μεταλαμπάδευσις καὶ ἡ καλλιέργεια τοῦ πνεύματος ἑνότητος εἰς τὸ εὐσεβὲς Ὀρθόδοξον ποίμνιον ἁπανταχοῦ τῆς Οἰκουμένης.

Ἀντιλαμβανόμενοι τὰς ἀπαιτήσεις τῶν καιρῶν, ἐσυνεχίσαμεν καὶ ἐνεθαρρύναμεν τὸν Θεολογικὸν Διάλογον μετὰ τοῦ λοιποῦ Χριστιανικοῦ κόσμου, ἀλλὰ καὶ τὸν Ἀκαδημαϊκὸν διάλογον μετὰ τῶν ἄλλων Θρησκειῶν. Μνημονεύομεν εὐγνωμόνως καὶ ἀναγνωρίζομεν τοὺς κόπους καὶ τὴν μεγάλην προσφορὰν τῶν συμμετασχόντων καὶ συμμετεχόντων εἰς ὅλους αὐτοὺς τοὺς διαλόγους, ὅπου ἐδόθη καὶ δίδεται μετὰ παρρησίας ἡ ἀξιόπιστος μαρτυρία τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως.

Ἡ συνεχιζομένη μάστιξ τοῦ πολέμου καὶ τῆς τρομοκρατίας ἀνὰ τὴν ὑφήλιον δὲν ἔπαυσε νὰ ἀπασχολῇ τὴν ἡμετέραν Μετριότητα. Τὸ κῦμα βίας, τὸ ὁποῖον πλήττει πολλὰς περιοχὰς τοῦ κόσμου, ἔφερεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐξουθένωσιν τῶν λαῶν καὶ τὸν διωγμὸν τῶν ἀδελφῶν Χριστιανῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Προσευχόμεθα διὰ τοὺς μαρτυρήσαντας Χριστιανοὺς καὶ ἀπευθύνομεν ἔκκλησιν πρὸς κάθε ἐμπλεκόμενον διὰ τὴν παῦσιν τῶν ἐχθροπραξιῶν καὶ τῶν ἐγκληματικῶν ἐνεργειῶν.

Ἡ Ἁγιωτάτη ἡμῶν Ἐκκλησία προσεύχεται ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου καὶ θεωρεῖ τὸν σεβασμὸν τῆς προσωπικότητος καὶ τῆς ἀτομικῆς ἐλευθερίας θεμελιῶδες καὶ ἀπαράγραπτον δικαίωμα τοῦ κάθε ἀνθρώπου. Δὲν ὑπάρχει «ἱερὸς» πόλεμος. Μόνον ἡ εἰρήνη εἶναι ἱερὰ καὶ κοινὸν ὑπέρτατον καθῆκον.

Μὲ ἀγωνίαν καὶ βαθύτατον πόνον, παρακολουθοῦμεν τὸ δρᾶμα τῶν βιαίως ἐκδιωχθέντων ἀπὸ τὰς πατρογονικὰς αὐτῶν ἑστίας προσφύγων, οἱ ὁποῖοι ἐλπίζουν εἰς ἕνα καλύτερον κόσμον καὶ μίαν νέαν πατρίδα. Ἡ πρόσφατος ἐπίσκεψις ἡμῶν εἰς τὸ κέντρον ὑποδοχῆς προσφύγων εἰς Λέσβον, μετὰ τοῦ Ἁγιωτάτου Πάπα Φραγκίσκου καὶ τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἱερωνύμου, ἀπετέλε-σε μίαν κοινὴν προσπάθειαν εὐαισθητοποιήσεως τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης διὰ τὸν πάσχοντα συνάνθρωπον.

Ὁ κόσμος σήμερον διέρχεται μίαν μεγάλην οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν κρίσιν. Τὸ φαινόμενον τῆς παγκοσμιοποιήσεως προκαλεῖ ἰσχυροὺς κλυδωνισμοὺς εἰς τὴν παγκόσμιον οἰκονομίαν καὶ διαταράσσει τὴν κοινωνικὴν συνοχήν, διευρῦνον τὸ χάσμα μεταξὺ πτωχῶν καὶ πλουσίων. Ἡ ἀρχὴ τῆς ἰδιονομίας τῆς οἰκονομίας, ἡ ὁποία αὐτονομεῖ τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ τὰς ἀνθρωπίνας ἀνάγκας, φέρει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν κερδοσκοπίαν καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν. Ἡμεῖς ἀντιτιθέμεθα εἰς τὴν οἰκονομικὴν δραστηριότητα ὡς αὐτοσκοπὸν καὶ προτείνομεν μίαν «οἰκονομίαν μὲ ἀνθρώπινον πρόσωπον», διεπομένην ὑπὸ τῶν εὐαγγελικῶν ἀρχῶν τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀλληλεγγύης.

Ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς Πατριαρχικῆς ἡμῶν διακονίας, ἠσχολήθημεν ἐνδελεχῶς μὲ τὴν προώθησιν τῆς προστασίας τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος. Εἴμεθα οἰκονόμοι καὶ προστάται τῆς δημιουργίας τοῦ Θεοῦ καὶ ἔχομεν ἱερὸν χρέος νὰ σεβώμεθα καὶ νὰ παραδίδωμεν τὸ θεόσδοτον αὐτὸ δῶρον ἀκέραιον καὶ ἀλώβητον εἰς τὰς ἐπερχόμενας γενεάς. Ἡ πνευματικὴ καὶ ἠθικὴ κρίσις τοῦ ἀνθρώπου, ἡ κατάχρησις τῆς ἐλευθερίας του, ὡδήγησαν εἰς τὴν ρῆξιν τῆς σχέσεως αὐτοῦ μὲ τὴν κτίσιν καὶ εἰς τὴν διαστρέβλωσιν τῆς ὀρθῆς χρήσεως αὐτῆς. Σήμερον, δὲν ἐκμεταλλευόμεθα μόνον τοὺς φυσικοὺς πόρους τοῦ πλανήτου μας, δὲν μολύνομεν μόνον τὸ φυσικὸν περιβάλλον, ἀλλὰ ἐπεξετείναμε τὴν μόλυνσιν καὶ εἰς τὸ διάστημα, ἐφόσον τὰ τελευταῖα ἔτη αὐξάνει ραγδαίως ὁ ὄγκος τῶν λεγομένων "διαστημικῶν σκουπιδιῶν" καὶ γίνεται λόγος ἀκόμη καὶ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν πόρων ἄλλων οὐρανίων σωμάτων. Μόνη λύσις εἶναι ἡ ριζικὴ ἀλλαγὴ νοοτροπίας, ἡ μετάβασις ἀπὸ τὴν κτητικὴν καὶ καταναλωτικὴν στάσιν εἰς τὴν εὐχαριστιακὴν καὶ ἀσκητικὴν χρῆσιν τῆς δημιουργίας, καὶ ἡ ἐν τῷ πνεύματι αὐτῷ διαπαιδαγώγησις τῶν νέων, ὥστε νὰ ἀντιμετωπίζουν τὸ περιβάλλον μὲ εὐαισθησίαν, σεβασμὸν καὶ ὑπεθυνότητα.

Ὑμνοῦμεν καὶ εὐχαριστοῦμεν, ἐν ταπεινώσει καὶ παρακλήσει, τὸν ἐν ὑψίστοις Θεόν, ἐπὶ τῇ συμπληρώσει εἰκοσιπενταετίας ὅλης εἰς τὸ Πηδάλιον τῆς Πρωτοθρόνου Ἐκκλησίας τῆς Ὀρθοδοξίας, καὶ ἀπευθυνόμενοι πρὸς πάντας ὑμᾶς, τιμιώτατοι ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, ἐξαιτούμεθα τὰς δεήσεις καὶ τὰς εὐχάς σας πρὸς «τὸν μέγαν Θεὸν καὶ Σωτῆρα ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν» (πρβλ. Τίτ. 2, 13), νὰ ἐνδυναμώνῃ ἡμᾶς πρὸς καρποφόρον συνέχισιν τοῦ ἔργου διακονίας, εἰς δόξαν τοῦ «ὑπὲρ πᾶν ὄνομα» (Φιλ. 2, 9) τιμωμένου ὀνόματος Αὐτοῦ.

            Ἐν τοῖς Πατριαρχείοις, τῇ 22ᾳ Ὀκτωβρίου 2016

 

                                                                                          Ἀγαπητὸς ἐν Χριστῷ ἀδελφὸς

                                                                            καὶ διάπυρος πρὸς Θεὸν εὐχέτης

† ὁ Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαῖος

                                                  

 

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

  Κύπρος: Δεσμούς με τα ελληνικά σχολεία της διασποράς και τους αποφοίτους τους δημιουργεί το Πανεπιστήμιο Κύπρου  16/12/2016 16:55  ΑΠΕ-ΜΠΕ του ανταποκριτή μας Α. Βικέτου 

   Πρόσκληση συνεργασίας στους διευθυντές 21 ελληνικών σχολείων, που λειτουργούν σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Αιθιοπία, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Σουδάν, Γερμανία, Βέλγιο, Ηνωμένο Βασίλειο, Νότιο Αφρική και Αμερική έστειλε το Πανεπιστήμιο Κύπρου με επιστολή του πρύτανη, Κωνσταντίνου Χριστοφίδη. Στόχος η δημιουργία στενών δεσμών με Κυπρίους και εξ Ελλάδος της διασποράς.

Το Πανεπιστήμιο Κύπρου προτίθεται να προσφέρει θέσεις υπό ακαδημαϊκές, βεβαίως, προϋποθέσεις, στους τελειόφοιτους Λυκείου των εν λόγω σχολείων για να φοιτήσουν, στον επιστημονικό κλάδο που τους ενδιαφέρει, συμπεριλαμβανομένης της Ιατρικής Σχολής. Περαιτέρω, θα προσφέρει τη δυνατότητα παρακολούθησης ενός προγράμματος θερινού σχολείου, ενώ η συνεργασία θα καλύψει και άλλες πτυχές που αφορούν τις μεθόδους διδασκαλίας, τη διαχείριση των βιβλιοθηκών των σχολείων κ.ά.

Στρατηγικός στόχος του Πανεπιστημίου Κύπρου είναι να προσελκύσει εγνωσμένου κύρους επιστήμονες της διασποράς, οι οποίοι θα συνεισφέρουν ουσιαστικά στη δυναμική εξέλιξη, τον εκσυγχρονισμό και την ακαδημαϊκή αναγνώριση του ανώτατου ακαδημαϊκού ιδρύματος σε διεθνές επίπεδο. Αναφερόμενος στην προσέγγιση των μαθητών της διασποράς ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου είπε πως «πρόκειται για παιδιά, τα οποία, ενώ δεν ζουν στον ελληνικό χώρο, διαχέονται από ελληνικότητα, από το πνεύμα του ελληνισμού, εμπλουτισμένο με τα μοναδικά χαρακτηριστικά της χώρας που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν». Προσέθεσε πως «είναι ένα μοναδικό συναίσθημα να συναντάς τέτοια παιδιά και να ανταλλάσσεις μαζί τους σκέψεις και προβληματισμούς». Όπως είπε ο κ. Χριστοφίδης, «επισκεπτόμενος τη Νότιο Αφρική φέτος διέκρινα τη σπιρτάδα και το ζωηρό πνεύμα των παιδιών στο σχολείο SAHETI, κι αυτό ήταν το έναυσμα για να διερευνήσουμε περαιτέρω τρόπους συνεργασίας και όσμωσης με τους νέους του Πανεπιστημίου Κύπρου». Επίσης, ο κ. Χριστοφίδης εξέφρασε την βεβαιότητα ότι από την προσπάθεια αυτή θα προκύψουν αμοιβαία οφέλη για τα ελληνικά σχολεία και το Πανεπιστήμιο Κύπρου.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ